Википедири материал
Куçас: навигаци, Шырав
Zhōnghuá rénmín gònghéguó
Китай
 |
|
| Китай ялавě |
Китай гербĕ |
|
 |
| Патшалăх чĕлхисем |
китай чĕлхи |
| Тĕп хула |
Пекин |
| Чи пысăк хула |
Шанхай |
| Председатель |
Ху Цзиньтао |
| Патшалăх Канашлăвĕн премьерĕ |
Вэнь Цзябао |
Лаптăкĕ
- Пĕтĕмпе |
4 вырăнта
9 596 960 км² |
Халăх йышĕ
- Пĕтĕмпе (2004)
- Йышлăхĕ |
1 вырăнта
1 298 847 624
135/км² |
| Валюта ячĕ |
Юань |
| Вăхăт поясĕ |
ГВ +08 пуçласа +08 таран |
| Патшалăх гимнĕ |
Китай патшалăхĕн гимнě |
| Интернет доменĕ |
.cn |
| Тел. префиксĕ |
86 |
Китай (китай. 中国 Чжунго, «вăтам çĕр çинчи патшалăх» пек вуланать), — Азин Хĕвелтухăç енче вырнаçнă патшалăх. Çын шучĕпе чи нумайи шутланать. Пурĕ 1,3 млрд. яхăн çын пурăнать. Культури питĕ пуян та авалхискер. Официаллă Китай Халăх Республики ятлă. Кĕскен КХР.
Çĕр лаптăкĕпе Китайран пысăккисем Раççей, АПШ, Канада. КХРпа юнашар пурĕ 14 патшалăх вырнаçнă: Афганистан, Бутан, Мьянма, Инди, Казахстан, Киргизи, Лаос, Монголи, Непал, КХДР, Пакистан, Раççей, Таджикистан тата Вьетнам.
|
Тупмалли
- 1 Халăхĕсем
- 1.1 Китай историийĕн тапхăрĕсем
- 2 КХР (историпе хальхи кун-çуллăхĕ)
- 3 Тавралăхĕпе транспорчĕ
- 4 Хуçалăхĕ
- 5 Халăхĕ
- 6 Китай хулисем
- 7 Çавăн пекех пăхăр
|
- Халăхĕсем
Китайри халăх йышлăхĕ,
2005.
- Китай историийĕн тапхăрĕсем
Китай историллĕ ăслăлăхĕнче йышăннă хронологиллĕ таблица
| Çулсем |
Патшалăх (ăру) |
| Пирĕн эрăччен |
| пирĕн эрăччен 2357 — пирĕн эрăччен 2255 |
Кăссайлă тăрăм Яо |
| пирĕн эрăччен 2255 — пирĕн эрăччен 2205 |
Кăссайлă тăрăм Шунь |
| 2205 до н. э. — 1766 до н. э. |
Кăссайлă ăру Ся |
| пирĕн эрăччен 1766 — пирĕн эрăччен 1122 |
Шан-Инь ăрăвĕн йăла-йĕрки хыпарĕсем |
| пирĕн эрăччен 1122 — пирĕн эрăччен 247 |
Чжоу ăрăвĕн йăла-йĕрки хыпарĕсем |
| пирĕн эрăччен 246 — пирĕн эрăччен 207 |
Цинь ăрăвĕн йăла-йĕрки хыпарĕсем |
| пирĕн эрăччен 206 — 220 н. э. |
Шан-Инь ăрăвĕн йăла-йĕрки хыпарĕсем (çав шутра Анăç Хань — пирĕн эрăччен 206 — 25, Тухăç Хань — 25 — 220) |
| Пирĕн эра |
| 220 — 264 |
Вэй ăрăвĕ, Виçпатшалăх |
| 265 — 420 |
Цзинь ăрăвĕ (Анăç Цзинь: 265—316, Тухăç Цзинь: 317—420) |
| 420 — 479 |
Сун ăрăвĕ |
| 479 — 501 |
Ци ăрăвĕ |
| 502 — 556 |
Лян ăрăвĕ |
| 557 — 588 |
Чэнь ăрăвĕ |
| 589 — 618 |
Суй ăрăвĕ |
| 618 — 907 |
Тан ăрăвĕ |
| 907 — 959 |
Пиллĕк ăру тапхăрĕ |
| 960 — 1279 |
Сун ăрăвĕ |
| 1280 — 1368 |
Юань ăрăвĕ (монгол) |
| 1368 — 1644 |
Мин ăрăвĕ |
| 1644 — 1911 |
Цин ăрăвĕ (маньчжур) |
| 1912 — 1949 |
Китай республики |
| юпа, 1 1949 |
Китай Халăх Республики |
- КХР (историпе хальхи кун-çуллăхĕ)
- Тавралăхĕпе транспорчĕ
Китайăн чукун çулĕсен эрешĕ (
China Railways)
Автомобиль çулĕсен тăсăлăвĕ (ялсенчисене шута илсе) 3,5 млн çм. Хальхи нумай ярăмлă автострадăсен пĕтĕмлĕ тăсăлăвĕ 2006 çул вĕçне 45,3 пи çм (2006 çулта 4,3 пин çм автострада туса хунă) çитнĕ.
Чукун çулĕсен пĕтĕмлĕ тăсăлăвĕ China Railways 2006 çул вĕçнелле 76,6 пин çм (2006 году 1,2 пин çм хутшăннă) çитнĕ.- 2006 çулта чи çӳллĕ сăртлă (тинĕс шайĕнчен 5072 м çуллĕ) чукун çула Тибетре тума $4,2 млрд ĕçе янă .
- Хуçалăхĕ
- Юань
- Халăхĕ
- Китай хулисем
| Китай хулисем |
| Баоцзи | Гуанчжоу | Далянь | Даньдунь | Урумчи | Иньчуань | Кашгар | Куньмин | Ланьчжоу | Лхаса | Муданьцзян | Нанкин | Наньчан | Сиань | Синин | Сюйчжоу | Сянган | Тайбэй | Тайюань | Тяньзинь | Шицзячжуан | Чанша | Чженчжоу | Чунцин | Чэнду | Цзинань | Циндао | Хайкоу | Ханчжоу | Харбин | Хуайнань | Хух-Хото | Ухань | |
- Çавăн пекех пăхăр
| Азири патшалăхсем |
| Азербайджан | Афганистан | Бангладеш | Бахрейн | Бруней | Бутан | Тухăçри Тимор | Вьетнам | Грузи | Египет¹ | Иордан Юханшывĕн Анăç Çыранĕ | Израиль | Инди | Индонези | Иордани | Ирак | Иран | Йемен | Казахстан² | Камбоджа | Катар | Кипр | Киргизи | Китай | КХДР | Кувейт | Лаос | Ливан | Малайзи | Мальдив | Монголи | Мьянма | Непал | ПАЭ | Оман | Пакистан | Раççей² | Сауд Аравийĕ | Газа Секторĕ | Сингапур | Сири | Таджикистан | Таиланд | Тайвань | Туркмени | Турци² | Узбекистан | Филиппин | Шри-Ланка | Кăнтăр Корей | Эрмени | Япони |
| ¹ Ытларах енĕпе Африкăра вырнаçнă ² пĕчĕк пайĕ çавăн пекех Европăра вырнаçнă |
Категорисем: Азири патшалăхсем | Китай